Nhiều người quen để sẵn một ly nước ở đầu giường, uống vài ngụm rồi mới tắt đèn. Cũng có người cố nhịn vì sợ nửa đêm phải dậy đi vệ sinh, để rồi sáng ra miệng khô, người uể oải.
Chuyện uống nước trước khi đi ngủ không có một đáp án chung cho mọi người. Cái cần nắm là cơ thể mình cần gì vào buổi tối, từ đó chỉnh lượng nước và giờ uống sao cho giấc ngủ ít bị ảnh hưởng nhất.
Uống nước trước khi đi ngủ không xấu, nhưng cũng không phải càng nhiều càng tốt. Vài ngụm nhỏ giúp đỡ khát và khô miệng, còn uống nhiều sát giờ ngủ dễ khiến bạn thức giấc đi tiểu đêm, làm giấc ngủ đứt quãng. Cách hợp lý là uống đều trong ngày, giảm dần vào buổi tối và điều chỉnh theo cơ địa, tình trạng sức khỏe của từng người.
Cơ thể dùng nước thế nào khi ngủ
Ngay cả khi nằm yên, cơ thể vẫn mất nước qua hơi thở, mồ hôi và nước tiểu. Suốt mấy tiếng ngủ, bạn không ăn uống gì, nên nước chỉ ra mà không vào. Đó là lý do sáng ngủ dậy nhiều người thấy khát, môi khô hoặc nước tiểu đậm màu hơn ban ngày.
Nhu cầu nước ban đêm của mỗi người mỗi khác. Người ngủ phòng máy lạnh, người hay ngáy hoặc thở bằng miệng thường thấy khô họng nhiều hơn. Ngược lại, người đã uống đủ trong ngày, bữa tối có canh và trái cây nhiều nước thì có khi không cần uống thêm trước giờ ngủ.
Vì sao hay thấy khát về đêm?
Khát về đêm thường cho thấy cơ thể chưa được bù đủ nước trong ngày, hoặc phòng ngủ quá khô. Vài nguyên nhân hay gặp trong sinh hoạt hằng ngày:
- Uống ít ban ngày: đi làm bận rộn, quên uống, đến tối mới uống bù một lần thật nhiều.
- Bữa tối mặn: món kho, nước chấm đậm, mì gói khiến cơ thể đòi nước nhiều hơn vào ban đêm.
- Phòng ngủ khô: máy lạnh chạy suốt đêm, quạt thổi thẳng vào mặt làm miệng và họng khô nhanh.
- Thở bằng miệng: nghẹt mũi hoặc ngáy khiến bạn thức dậy với cảm giác cổ họng rát.
Nếu khát về đêm kéo dài dù bạn đã uống đều và ăn nhạt hơn, hoặc kèm theo tiểu nhiều, mệt mỏi, sụt cân không rõ lý do, nên đi khám để bác sĩ kiểm tra. Đây là những dấu hiệu cần được đánh giá trực tiếp, không nên tự đoán.
Ngủ dậy khô miệng có phải do thiếu nước?
Không hẳn. Khô miệng buổi sáng có thể do thiếu nước, nhưng cũng có thể do thở bằng miệng, phòng quá khô hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc. Uống thêm chút nước trước khi ngủ có thể đỡ phần nào.
Nếu tình trạng này lặp lại gần như mỗi sáng, nên tìm đúng nguyên nhân thay vì chỉ tăng lượng nước buổi tối. Chẳng hạn, chỉnh nhiệt độ máy lạnh, đặt thêm chậu nước trong phòng hoặc xử lý chuyện nghẹt mũi đôi khi hiệu quả hơn uống thêm một ly lớn.
Lợi ích khi uống một ít nước buổi tối
Vài ngụm nước trước khi ngủ chủ yếu giúp bạn thấy dễ chịu hơn: đỡ khát, đỡ khô miệng, không phải trằn trọc vì cổ họng rát. Sau một ngày nắng nóng ở Sài Gòn hay một buổi chiều ngồi văn phòng máy lạnh, ly nước nhỏ trước giờ ngủ là cách đơn giản để cơ thể không rơi vào cảm giác khô khát giữa đêm.
Một số lợi ích thực tế có thể kể đến:
- Đỡ khát giữa đêm: ít phải thức dậy chỉ vì khô họng hay thèm nước.
- Dễ chịu cho cổ họng: nhất là khi phòng khô hoặc bạn phải nói nhiều trong ngày.
- Bù phần thiếu trong ngày: nếu cả ngày uống ít, một ít nước buổi tối giúp bù lại phần nào, dù không thay được việc uống đều.
- Thói quen thư giãn: một ly nước ấm có thể trở thành tín hiệu quen thuộc báo đến giờ lên giường.
Cần hiểu đúng rằng những lợi ích này ở mức hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày. Trên mạng xã hội có nhiều lời truyền miệng gán cho ly nước buổi tối những công dụng lớn lao cho sức khỏe, nhưng chuyện đó cần bằng chứng y khoa rõ ràng. Không nên xem ly nước trước khi ngủ như một bài thuốc.
Nên uống nước ấm hay nước mát buổi tối?
Nhiều người thấy nước ấm dễ uống và dễ chịu hơn trước khi ngủ, nhất là những đêm trời mưa hoặc phòng lạnh. Nước đá lạnh có thể khiến một số người buốt răng hoặc khó chịu ở họng.
Không có quy tắc bắt buộc nào ở đây. Bạn chọn nhiệt độ mình thấy thoải mái, miễn là nước sạch và bảo quản đúng cách. Ly nước để đầu giường nên có nắp đậy, rửa sạch mỗi ngày và thay nước mới thay vì uống lại phần còn thừa từ hôm trước.
Khi nào uống nước trước khi ngủ gây phiền
Mặt trái dễ thấy nhất của việc uống nhiều nước sát giờ ngủ là phải dậy đi tiểu đêm. Mỗi lần thức giấc, giấc ngủ bị cắt ngang, và không phải ai cũng ngủ lại được ngay. Với người vốn khó ngủ, chỉ một lần dậy lúc nửa đêm cũng đủ khiến phần còn lại của đêm trằn trọc.
Hệ quả thường thấy vào sáng hôm sau là buồn ngủ, khó tập trung, làm việc kém hiệu quả. Nếu kéo dài nhiều đêm liền, thói quen này có thể khiến bạn ngại cả việc uống nước, rồi lại rơi vào vòng thiếu nước ban ngày.
Vì sao uống nhiều buổi tối dễ đi tiểu đêm?
Nước uống vào sẽ được thận lọc và chuyển thành nước tiểu sau một khoảng thời gian. Nếu uống nhiều ngay trước khi lên giường, bàng quang dễ đầy vào giữa đêm và đánh thức bạn dậy. Không chỉ nước lọc, tổng lượng chất lỏng buổi tối mới là thứ cần để ý: canh, trái cây nhiều nước, sữa, trà, bia đều tính vào.
Trà và cà phê chứa caffeine, một chất kích thích khiến nhiều người khó ngủ và đi tiểu nhiều hơn. Bia rượu buổi tối cũng làm không ít người ngủ chập chờn, hay dậy giữa đêm. Nếu đang khó ngủ, nên xem lại các đồ uống này trước khi trách ly nước lọc.
Ai nên thận trọng hơn?
Một số nhóm nên chú ý lượng nước buổi tối kỹ hơn, và tốt nhất là hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp với mình:
- Người lớn tuổi: thường hay dậy đi tiểu đêm hơn, và đi lại trong bóng tối dễ vấp té.
- Người có bệnh về thận, tim hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu: lượng nước mỗi ngày có thể cần theo chỉ dẫn riêng.
- Người có vấn đề về bàng quang hoặc tuyến tiền liệt: hay tiểu gấp, tiểu đêm nhiều lần.
- Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ: nhu cầu và cách uống nên trao đổi với bác sĩ theo dõi.
Với những nhóm này, tự ý uống thật nhiều hay nhịn hẳn nước buổi tối đều không nên. Lượng nước phù hợp phụ thuộc tình trạng sức khỏe, nên cần lời khuyên từ người trực tiếp thăm khám.
Cách uống nước buổi tối hợp lý
Nguyên tắc chung là dồn phần lớn lượng nước vào ban ngày, giảm dần vào buổi tối và chỉ uống vừa đủ đỡ khát trước khi ngủ. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt khi tìm hiểu về uống nước đúng cách: chia nhỏ, đều đặn, nghe theo tín hiệu của cơ thể.
Vài bước đơn giản có thể áp dụng ngay từ tối nay:
- Uống đều trong ngày: chia thành nhiều lần từ sáng đến chiều, không đợi khát mới uống. Gợi ý chi tiết có trong bài về thời điểm uống nước hợp lý trong ngày.
- Giảm dần sau bữa tối: sau khi ăn tối, uống từng ngụm khi cần thay vì rót đầy ly.
- Uống ngụm nhỏ trước khi ngủ: nếu khát, vài ngụm là đủ, không cần uống hết cả ly lớn.
- Đi vệ sinh trước khi lên giường: thói quen nhỏ này giúp giảm khả năng phải dậy giữa đêm.
- Để sẵn nước đầu giường: nửa đêm khát thì nhấp một ngụm rồi ngủ tiếp, không cần bật đèn đi xuống bếp.
Bảng dưới đây gợi ý cách điều chỉnh theo một số tình huống quen thuộc. Đây là hướng dẫn chung, không thay cho lời khuyên của bác sĩ.
| Tình huống | Gợi ý điều chỉnh |
|---|---|
| Cả ngày uống ít, tối thấy khát nhiều | Tối uống vừa đủ đỡ khát; hôm sau chủ động uống đều từ sáng |
| Hay dậy đi tiểu đêm | Uống ly cuối sớm hơn giờ ngủ, hạn chế canh, trà, bia buổi tối |
| Ngủ phòng máy lạnh, khô họng | Để ly nước nhỏ đầu giường, chỉnh nhiệt độ phòng bớt lạnh |
| Tập thể dục buổi tối | Bù nước trong và ngay sau khi tập, tránh dồn hết vào lúc sắp ngủ |
| Bữa tối ăn mặn | Uống từng ngụm sau bữa, lần sau giảm bớt độ mặn của món ăn |
| Có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc | Hỏi bác sĩ về lượng nước và thời điểm uống phù hợp |
Với người hay vận động sau giờ làm, cách bù nước quanh buổi tập cũng ảnh hưởng tới giấc ngủ. Bạn có thể tham khảo thêm về uống nước trước và sau khi tập thể dục để sắp xếp cho hợp lý. Tương tự, bữa tối nhiều canh hay nhiều đồ mặn sẽ thay đổi cảm giác khát, phần này liên quan đến chuyện uống nước trước và sau bữa ăn.
Sai lầm thường gặp khi uống nước tối
Phần lớn rắc rối với giấc ngủ không đến từ ly nước, mà từ cách phân bổ nước trong ngày. Đây là vài sai lầm hay gặp:
- Nhịn cả ngày, tối uống bù: ngồi văn phòng quên uống, về nhà mới uống liền mấy ly, nửa đêm phải dậy nhiều lần.
- Uống một hơi thật nhiều ngay trước khi ngủ: cơ thể không kịp dùng hết, bàng quang đầy nhanh.
- Nhịn hẳn nước vì sợ tiểu đêm: sáng dậy khô miệng, mệt, rồi lại uống dồn vào ban ngày.
- Thay nước lọc bằng trà, cà phê, nước ngọt buổi tối: dễ khó ngủ hơn mà chưa chắc đỡ khát.
- Áp một công thức chung cho cả nhà: người già, trẻ nhỏ, người đang dùng thuốc có nhu cầu khác nhau.
Với người đi làm, cách dễ nhất để tránh uống dồn buổi tối là đặt sẵn chai nước trên bàn và nhắc mình uống theo giờ. Phần này có gợi ý cụ thể trong bài về uống nước đúng giờ khi làm việc văn phòng.
Khi nào nên hỏi bác sĩ?
Nên đi khám khi bạn dậy đi tiểu nhiều lần mỗi đêm dù đã giảm nước buổi tối, khát liên tục bất thường, hoặc mất ngủ kéo dài ảnh hưởng tới công việc. Những biểu hiện này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau và cần được kiểm tra đúng cách.
Khi đi khám, nên kể rõ thói quen uống nước, giờ ngủ, các loại đồ uống buổi tối và thuốc đang dùng. Thông tin càng cụ thể, bác sĩ càng dễ đưa ra lời khuyên sát với bạn.
Sáng dậy nên uống nước thế nào?
Sau một đêm dài không uống, buổi sáng là lúc thích hợp để bù lại nước. Một ly nước sau khi thức dậy giúp bạn tỉnh táo và bắt đầu ngày mới nhẹ nhàng hơn, đồng thời giảm áp lực phải uống nhiều vào buổi tối. Cách uống cụ thể được trình bày trong bài uống nước buổi sáng khi ngủ dậy.
Những điểm cần nhớ
- Uống vài ngụm nước trước khi ngủ là bình thường, giúp đỡ khát và khô miệng.
- Uống nhiều sát giờ ngủ dễ gây tiểu đêm, làm giấc ngủ đứt quãng.
- Uống đều ban ngày, giảm dần buổi tối là nguyên tắc dễ áp dụng nhất.
- Người lớn tuổi, người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp.
Bạn có thể đọc thêm các bài về thói quen sinh hoạt và nước uống trong chuyên mục Sức khoẻ.
Nếu bạn cần chọn nước uống phù hợp cho gia đình hoặc văn phòng, hoặc muốn đặt nước giao tận nơi tại TP.HCM, thông tin từ đơn vị đối tác A LÔ Nước Suối có ở khung liên kết cuối bài.
Câu hỏi thường gặp về uống nước trước khi ngủ
Nên ngưng uống nước trước khi ngủ bao lâu?
Không có mốc thời gian cố định cho mọi người. Nếu bạn hay dậy đi tiểu đêm, hãy thử uống ly cuối sớm hơn giờ ngủ một chút và theo dõi vài hôm để tìm khoảng phù hợp. Người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ để được hướng dẫn riêng.
Nửa đêm thức dậy khát nước có nên uống không?
Có thể uống vài ngụm nhỏ cho đỡ khát rồi ngủ tiếp. Không nên uống cả ly lớn vì dễ phải dậy đi vệ sinh thêm lần nữa. Nếu đêm nào cũng khát nhiều, nên xem lại lượng nước ban ngày, độ mặn bữa tối và độ khô của phòng ngủ.
Uống nước ấm trước khi ngủ có giúp ngủ ngon hơn không?
Hiện chưa có cơ sở chắc chắn để nói nước ấm giúp ngủ ngon hơn. Một số người thấy ly nước ấm tạo cảm giác thư giãn, dễ chịu cho cổ họng trước giờ ngủ. Bạn có thể thử nếu thấy hợp, miễn là uống lượng vừa phải.
Uống trà hoặc cà phê buổi tối có thay được nước lọc không?
Không nên thay. Trà và cà phê chứa caffeine, chất kích thích có thể khiến bạn khó ngủ và đi tiểu nhiều hơn vào ban đêm. Nếu muốn uống gì đó trước giờ ngủ, nước lọc vẫn là lựa chọn đơn giản và ít ảnh hưởng tới giấc ngủ.
Sáng dậy mặt hơi sưng có phải do uống nước tối?
Không hẳn. Mặt sưng nhẹ buổi sáng có thể liên quan đến nhiều yếu tố như bữa tối mặn, ngủ không đủ giấc hay tư thế ngủ. Nếu tình trạng sưng kéo dài hoặc kèm triệu chứng khác, nên đi khám thay vì tự cắt giảm nước.
